Odpowiedzialność członków zarządu na podstawie art. 116 ord.pod.

Art. 116. § 1. Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
§ 1a.  Jeżeli obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstał i istniał wyłącznie w czasie, gdy prowadzona była egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, uznaje się, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu, o którym mowa w § 1.
§ 2. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
§ 2a. Za zobowiązania podatkowe powstałe na podstawie odrębnych przepisów po likwidacji spółki, za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał po likwidacji spółki, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe po likwidacji spółki, odpowiadają osoby pełniące obowiązki członka zarządu w momencie likwidacji spółki. Przepis art. 115 § 4 stosuje się odpowiednio.
§ 3. W przypadku gdy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji lub spółka akcyjna w organizacji nie posiada zarządu, za zaległości podatkowe spółki odpowiada jej pełnomocnik albo odpowiadają wspólnicy, jeżeli pełnomocnik nie został powołany. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
§ 4. Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.


Wyrok z SN 20.01.2016 r., sygn. II UK 199/15

Wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie ustawy z 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców nie stanowi wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej.
Czasem właściwym do zgłoszenia wniosku o upadłość jest czas, w którym wszczęte postępowanie upadłościowe może doprowadzić do równomiernego zaspokojenia wszystkich wierzycieli, nie zaś czas, kiedy spółka nie posiada majątku nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.
Przesłankę bezskuteczności egzekucji należy uznać za spełnioną, jeżeli przed wydaniem decyzji obciążającej członka zarządu dojdzie do umorzenia postępowania upadłościowego na podstawie art. 361 pkt 1 ustawy z 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, względnie do oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 albo ust. 2 tej ustawy, a więc także wtedy, gdy majątek spółki nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania.

Powyższe tezy kontynuują ustaloną linię orzeczniczą SN. W aktualnym stanie prawnym, obowiązującym od 1.01.2016 r., jako przesłankę uchylającą odpowiedzialność ustanowiono otwarcie we właściwym czasie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z 15.05.2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, którym mowa w tej ustawie. W ocenie SN postępowanie restrukturyzacyjne na podstawie stawy z 2002 r. oraz postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z 2015 r. wykazują istotną różnicę, co powoduje, że nie mogą być one traktowane równoprawnie, a co za tym idzie postępowanie z ustawy z 2002 r. także de lega lata nie może być przesłanką egzoneracyjną. pełny tekst uzasadnienia

Hasła: wszczęcie we właściwym czasie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie ustawy restrukturyzacyjnej z 2002 r. jako przesłanka egzoneracyjna, postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne jako przesłanka egzoneracyjna, właściwy czas do zgłoszenia wniosku o upadłość, oddalenie wniosku o upadłość z powodu braku majątku wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego jako przesłanka bezskuteczności egzekucji


Wyrok SN z 19.01.2016 r., sygn. akt I UK 23/15

Dopuszczalne jest obciążenie członków zarządu spółki odsetkami od zaległości składkowych oraz kosztami egzekucji za okres sprzed daty wydania wobec nich decyzji.
W ocenie SN należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stają się wymagalne każdorazowo w datach zaktualizowania się obowiązku samoobliczenia i opłacenia składek. Nieopłacone w ustawowo określonym terminie składki na ubezpieczenia społeczne powodują powstanie od daty zaległości składkowej z mocy samego prawa, tj. art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy systemowej. Zgodnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, przedmiotem odpowiedzialności osób trzecich są zaległości składkowe płatnika, a więc – stosownie do art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy systemowej – zobowiązania, których termin płatności wyznaczony w przewidziany przepisami prawa sposób upłynął. Na podstawie art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości (pkt 2) i koszty postępowania egzekucyjnego (pkt 4). pełny tekst uzasadnienia

Hasła: odsetki od zaległości składkowych oraz koszty egzekucji jako przedmiot odpowiedzialności


Wyrok SN z 15.12.2015 r., sygn. akt III UK 39/15

Pojęcie „właściwego czasu” do złożenia wniosku o upadłość, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej powinno być ujmowane elastycznie w zależności od okoliczności konkretnego wypadku bowiem jest przesłanką obiektywną, ustalaną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Niedopuszczalne jest mechaniczne przeniesienie do wykładni art. 116 ord.pod. unormowań prawa upadłościowego określające, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z o.o. powinien być zgłoszony nie później niż w ciągu dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów.
Właściwym czasem nie jest ani krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów na skutek przejściowych trudności, ani też całkowite zaprzestanie płacenia długów w następstwie wyzbycia się przez podmiot gospodarczy całego (lub prawie całego) majątku, lecz chwila kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań
Subiektywne przekonanie członka zarządu, że mimo niepłacenia długów spółce uda się jeszcze poprawić kondycję, a więc przekonanie, że niespłacanie długów jest spowodowane przejściowymi trudnościami, nie ma znaczenia dla oceny przesłanki egzoneracyjnej członka zarządu od odpowiedzialności, jeżeli nie jest poparte obiektywnymi faktami uzasadniającymi ocenę, iż spółka rzeczywiście miała szanse, w możliwym do przewidzenia, krótkim czasie, uzyskać środki na spłatę długów. W skrócie, brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość nie może polegać na samej nadziei na przyszłe wpływy i zyski. pełny tekst uzasadnienia

Hasła: właściwy czas do zgłoszenia wniosku o upadłość – niedopuszczalność mechanicznego stosowania terminu przewidzianego w prawie upadłościowym, właściwy czas do zgłoszenia wniosku o upadłość – subiektywne przekonanie członka zarządu


Wyrok SN z 9.12.2015 r., sygn. akt I UK 530/14

Wskazanie w zaskarżonej decyzji według starej nazwy, nie jest uchybieniem mogącym prowadzić do stwierdzenia takiej wady tej decyzji, która skutkowałaby uwolnieniem odwołujących się od odpowiedzialności za zaległości spółki. Istotne jest bowiem jedynie to, czy spółka z o.o., której członkami zarządu byli skarżący, posiadała zaległości składkowe w kwotach i okresach wskazanych w decyzji. Wymienienie w decyzji poprzedniej nazwy spółki, której członkami zarządu byli odwołujący się, do takich wad nie należy, można to bowiem zakwalifikować jedynie jako oczywistą omyłkę.
Nie ma przesłanek do stwierdzenia wadliwości zaskarżonej decyzji z tego powodu, że ani w samym rozstrzygnięciu, ani w uzasadnieniu nie określa szczegółowo kwot zaległości składkowych przypadających na poszczególne miesiące i lata, jak również nie rozlicza szczegółowo odsetek od tych kwot.
Odpowiedzialność spółki za zaległości składkowe powstaje z mocy prawa i z mocy prawa jest ona solidarnie odpowiedzialna z członkami zarządu. Solidarna odpowiedzialność płatnika składek z osobami trzecimi istnieje więc niezależnie od tego, czy został on wskazany w osnowie rozważanej decyzji organu rentowego.
Egzekwowanie wierzytelności (zaległości) składkowych jest ograniczone jedynie terminem ich przedawnienia, co oznacza, że organ ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku wszczynania egzekucji w takim czasie, aby uzyskać potencjalnie najwyższe zaspokojenie zaległości składkowych od płatnika składek – nawet gdyby ich wcześniejsza egzekucja mogła prowadzić do uzyskania choćby częściowego ich wykonania – jeżeli płatnik składek lub członek zarządu spółki z o.o. nie wskazali mienia, z którego możliwa byłaby egzekucja zaległości składkowych w znacznej części.
Art. 362 k.c. nie ma zastosowania przy rozpoznawaniu spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych uznawane są w orzecznictwie jednolicie za sprawy cywilne w znaczeniu. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych nie są zatem sprawami cywilnymi w znaczeniu materialnym. Wywodzą się ze stosunku o charakterze administracyjnoprawnym i z tego względu w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznym rozpoznawane są w trybie i na zasadach określonych przepisami prawa ubezpieczeń społecznych, a w dalszej kolejności Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy prawa cywilnego mogą być wprost stosowane w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyłącznie w wypadku wyraźnego odesłania do nich przez normę prawa ubezpieczeń społecznych. pełny tekst uzasadnienia

Hasła: wady formalne decyzji – oznaczenie spółki nieaktualna nazwą; wady formalne decyzji – brak wskazania zaległości w rozbiciu na poszczególne miesiące i lata; wady formalne decyzji – brak wskazania spółki z o.o. (płatnika składek) jako podmiotu odpowiedzialnego solidarnie z członkami zarządu; zarzut zwlekania przez organ rentowy ze wszczęciem egzekucji jako przesłanka egzoneracyjna; stosowanie przepisów prawa cywilnego (w tym art. 362 k.c.) do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *